Presentation
Erik Spiekermann
Πλήθος ακαδημαϊκών, ερευνητών και καταξιωμένων επαγγελματιών από
τον χώρο της τυπογραφίας, της έντυπης και ηλεκτρονικής
επικοινωνίας, έχουν ήδη δεχτεί την πρόσκληση και θα συμμετάσχουν
στο 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας.
Ανάμεσά τους και ο Γερμανός καθηγητής Erik Spiekermann.
Γεννημένος το 1947 ο αυταπόδεικτα πολυδιάστατος, πολυπράγμων και
πολυτάλαντος Erik Spiekermann είναι σήμερα γνωστός για μια σειρά
από επαγγελματικές δραστηριότητες. Αν και είναι πολύ δύσκολο να
χωρέσει το σύνολο της δουλειάς του κάτω από μια ιδιότητα, ο
ίδιος δηλώνει τυπογραφικός σχεδιαστής. Ορισμός μάλλον ελλιπής ή
σεμνός αν αναλογιστεί κανείς ότι εκτός αυτού σχεδιάζει
γραμματοσειρές, γράφει βιβλία, διδάσκει και έχει ιδρύσει δύο
πολύ επιτυχημένες εταιρίες την MetaDesign και την FontShop.
Το 1979 σχεδίασε την πρώτη του γραμματοσειρά, την Berliner
Grotesk, για την εταιρεία Berthold. Από τότε μέχρι σήμερα έχει
σχεδιάσει πολύ περισσότερες. Βασικό χαρακτηριστικό όλων είναι
ότι λειτουργούν, επιλέγονται και τελικά αποτελούν εμπορικές
επιτυχίες. Το ξεχωριστό ταλέντο αυτού του δημιουργού είναι ότι
έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες του καιρού του
και να σχεδιάζει γραμματοσειρές οι οποίες ανταποκρίνονται σ’
αυτές, εξασφαλίζοντας έτσι την επιτυχία. Δεν είναι τυχαίο ότι η
ITC Officina είναι η γραμματοσειρά που χρησιμοποιείται όλο και
περισσότερο στο διαδίκτυο και ότι η FF Meta είναι μία από τις
πιο δημοφιλείς γραμματοσειρές στην Ευρώπη και την Αμερική. Ακόμη
μια απόδειξη των παραπάνω αποτελεί και η τελευταία του
δημιουργία, η FF Info, η οποία έχει επιλεγεί για την σήμανση των
χώρων σε ένα από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια της Ευρώπης.
Πρόσφατα του απονεμήθηκε το βραβείο Gerrit Noordrij για τις
γραμματοσειρές που έχει σχεδιάσει και για την γενικότερη
συνεισφορά του στο χώρο ως συνιδρυτής της Font Shop
International (εταιρεία διάθεσης γραμματοσειρών που ίδρυσε το
1989) και της βιβλιοθήκης FontFont. Το βραβείο Gerrit Noordrij
είναι μια πρωτοβουλία του μεταπτυχιακού τμήματος τυπογραφίας και
μέσων της Academy of Arts και του μουσείου Meermano στην Χάγη
και απονέμεται σε σχεδιαστές που παίζουν σημαντικό ρόλο στο
σχεδιασμό γραμματοσειρών και στον τυπογραφικό σχεδιασμό. Πολλές
φορές ένα βραβείο μπορεί να μην σημαίνει τίποτα επί της ουσίας,
σ’ αυτή την περίπτωση όμως απλά επιβεβαιώνει την πραγματικότητα.
Ωστόσο τη μεγαλύτερη απόδειξη τόσο των σχεδιαστικών όσο και των
επιχειρηματικών του ικανοτήτων αποτελεί η εταιρεία MetaDesign.
Την ίδρυσε το 1979 με δύο συνεταίρους στο Βερολίνο και μέσα σε
λίγα χρόνια επεκτάθηκε με γραφεία στο Σαν Φρανσίσκο και τη
Ζυρίχη. Στο διάστημα της παραμονής του στο δυναμικό της
MetaDesign του δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει το ταλέντο του
μέσα από σημαντικές δουλειές-προκλήσεις, για πολλές από τις
οποίες γίνεται λόγος μέχρι σήμερα. Η MetaDesign ειδικεύεται στο
να απαντά στις ανάγκες εταιρικού προφίλ μεγάλων εταιριών και
ιδρυμάτων και στο να λύνει σύνθετα, οπτικά, επικοινωνιακά
προβλήματα, δίνοντας πάντα έμφαση στην τυπογραφία ως το μέσο για
να γίνουν όλα αυτά. Μερικές από τις εταιρείες και τα ιδρύματα
που αποτελούν το πελατολόγιο της MetaDesign είναι: Apple, Audi,
Volkswagen, Skoda, Nike, Denver art museum κ.ά. Από τις δουλειές
που έχουν συνδεθεί κυρίως με το όνομά του και είναι ευρέως
γνωστές είναι ο σχεδιασμός της σήμανσης για το μετρό, αλλά και
για τους σταθμούς των τραίνων και λεωφορείων στο Βερολίνο. Όμως
έχει ασχοληθεί και με τη σήμανση σε μία ελληνική πόλη, το
Ναύπλιο. Κάποιος που έχει επισκεφθεί την πόλη ίσως να έχει
προσέξει κάποια διαφορά ανάμεσα σ’ αυτές τις στάσεις και σε
οποιεσδήποτε άλλες μπορεί να έχει συναντήσει. Στο πλαίσιο ενός
Ευρωπαϊκού προγράμματος, χρηματοδοτήθηκε, σχεδιάστηκε και
εφαρμόστηκε η ελληνική εκδοχή της πολύ πετυχημένης και γνωστής
γραμματοσειράς του FF Meta. Ακόμα ένα χαρακτηριστικό δείγμα
δουλειάς του είναι η σειρά εξώφυλλων που σχεδίασε για τον
εκδοτικό οίκο Springer. Τον Αύγουστο του 2000 διέκοψε την
συνεργασία του με την εταιρεία της οποίας ήταν ιδρυτικό μέλος
έχοντας σημαντικές αντιρρήσεις σε θέματα πολιτικής.
Πέρα όμως από ικανός σχεδιαστής, μέσα από τα βιβλία που έχει
γράψει αποκαλύπτεται και ένας χαρισματικός συγγραφέας. Δύο από
τα πιο γνωστά βιβλία του είναι τα “Stop Steeling Sheep and find
out how type works” και “Rhyme and Reason, a typographic novel”.
Δύο βιβλία που κερδίζουν από την αρχή τον αναγνώστη τους. Μέσα
από αυτά, φανερώνεται ένας ιδιαίτερα εύστροφος άνθρωπος με βαθιά
γνώση του αντικειμένου του. Καθώς έχει μια ξεχωριστή σχέση με
τις λέξεις, θα έλεγε κανείς πως σχεδιάζει ακόμα και όταν γράφει.
Ο λόγος του είναι απλός, κατανοητός και περιεκτικός σε νοήματα
και γνώση. Τα βιβλία διαβάζονται γρήγορα και ευχάριστα, είναι
πάντα εύστοχος και έτσι δεν κουράζει. Στα κείμενά του δεν
συναντάει κανείς δυσνόητους όρους και καταφέρνει να κερδίζει τις
εντυπώσεις καταγράφοντας γλαφυρά, καθημερινά παραδείγματα μέσα
από τα οποία μεταφέρει την τυπογραφική γνώση. Πιθανότατα το
μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημά τους σε σχέση με άλλα βιβλία
του χώρου είναι πως δεν χρειάζεται να έχει κάποιος προηγούμενες
γνώσεις για να τα κατανοήσει και να τα απολαύσει. Κατ’ αυτήν την
έννοια λοιπόν τα βιβλία του μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο
εργαλείο στη διαδικασία της μάθησης. Σ’ έναν χώρο όπως είναι
αυτός της τυπογραφίας και της οπτικής επικοινωνίας, που ούτως ή
άλλως δεν υπάρχει ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα και κατά
συνέπεια την όποια εκπαίδευση έχουν αναλάβει στις κατά τόπους
σχολές εμπνευσμένοι (ή όχι και τόσο εμπνευσμένοι) επαγγελματίες,
η χρήση τέτοιων βιβλίων ως εργαλείων μπορεί να δώσει αξία στην
εκπαίδευση. Βιβλία όπως αυτά αποτελούν καλούς οδηγούς τόσο για
τους εκπαιδευτικούς, όσο και για τους σπουδαστές, καθώς
προσεγγίζουν τη γνώση με μικρά και σταθερά βήματα.
Ο ίδιος φημίζεται για τον τρόπο διδασκαλίας του και τον τρόπο ή
τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους δίνει κάθε φορά
διαλέξεις σε διεθνή συνέδρια. Διατηρεί μόνιμη έδρα καθηγητή στην
Academy of Arts στη Βρέμη αλλά διδάσκει και σε σχολές σε όλο τον
κόσμο ως επισκέπτης καθηγητής. Διετέλεσε πρόεδρος της ΙΙΙD (International
Institute for Information Design) μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2003
και μέσα στις πολλές δραστηριότητές του συγκαταλέγεται και η
συγγραφή άρθρων για γνωστά περιοδικά του χώρου όπως τα Eye,
Εmigré κ.ά. Για όλους τους παραπάνω λόγους ο Erik Spiekermann
είναι από τις προσωπικότητες που αναμένονται με ιδιαίτερο
ενδιαφέρον στην Θεσσαλονίκη και είναι σχεδόν βέβαιο πως θα κάνει
αίσθηση με τη συμμετοχή του στις εργασίες του Συνεδρίου.
Αννα Κυριακίδου. Κορυφή Σελίδας |
